फुटाण्यांचे सेवन व आयुर्वेद

पुणे दि.६:- खोकला आणि छातीतील कफ ही समस्या लहानांपासून मोठ्यांपर्यंत अनेकांना सतावत असते. बदलते हवामान, थंडी, प्रदूषण, सर्दी-जुकाम किंवा कमी झालेली रोगप्रतिकारक शक्ती यामुळे कफ तयार होतो आणि त्यामुळे सतत खोकला, छातीत जडपणा व श्वास घेण्यास त्रास जाणवतो. अशा वेळी लगेच औषधांकडे धाव घेण्याऐवजी घरच्या घरी सहज उपलब्ध असलेल्या नैसर्गिक उपायांचा आधार घेणे अधिक सुरक्षित आणि फायदेशीर ठरू शकते. यापैकी एक सोपा, स्वस्त आणि प्रभावी उपाय म्हणजे फुटाण्यांचे सेवन. फुटाणे म्हणजे भाजलेले हरभरे. हे पचायला हलके असून शरीरासाठी अत्यंत उपयुक्त मानले जातात. आयुर्वेदानुसार फुटाण्यांमध्ये कोरडेपणा (रूक्ष गुण) असल्यामुळे ते शरीरातील अतिरिक्त कफ शोषून घेण्यास मदत करतात. छातीत साचलेला कफ हळूहळू कमी होऊ लागतो आणि त्यामुळे खोकल्याची तीव्रताही कमी होते. नियमित आणि योग्य पद्धतीने फुटाणे खाल्ल्यास छातीतला जडपणा, घसा खवखवणे आणि सतत खोकण्याची सवय कमी होण्यास मदत मिळते.आजच्या धावपळीच्या जीवनशैलीत बाहेरील थंड पदार्थ, फ्रीजमधील पाणी, कोल्ड ड्रिंक्स यांचे सेवन वाढले आहे. यामुळे कफाच्या तक्रारी अधिक वाढतात. अशा परिस्थितीत फुटाणे हा एक नैसर्गिक पर्याय ठरतो. फुटाणे खाल्ल्याने पोट भरल्यासारखे वाटते, त्यामुळे अनावश्यक खाणे टाळले जाते आणि पचनसंस्थाही सुधारते. कफ कमी झाल्यामुळे फुफ्फुसांवरचा ताण कमी होतो आणि श्वसन अधिक मोकळे वाटू लागते. विशेषतः थंडीच्या दिवसांत किंवा बदलत्या ऋतूत हा उपाय अधिक उपयोगी ठरतो.महत्त्वाचे म्हणजे हा उपाय कोणत्याही मोठ्या खर्चाशिवाय, घरच्या घरी सहज करता येतो.लहान मुलांपासून वृद्धांपर्यंत अनेक जण हा उपाय वापरू शकतात. मात्र, अति प्रमाणात सेवन टाळावे आणि शरीराच्या प्रकृतीनुसार योग्य प्रमाण ठेवावे. दीर्घकाळाचा खोकला किंवा गंभीर त्रास असल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे, पण सौम्य कफ-खोकल्यासाठी फुटाणे हा एक उत्तम पूरक उपाय ठरू शकतो.वापरण्याची पद्धत :
दररोज मूठभर (सुमारे २५–३० ग्रॅम) साधे, मीठ न घातलेले फुटाणे हळूहळू चघळून खावेत. फुटाणे खाल्ल्यानंतर किमान एक तास पाणी पिऊ नये. असे केल्याने फुटाणे छातीतील कफ शोषून घेतात आणि खोकल्यावर लवकर आराम मिळतो. हा उपाय दिवसातून एकदा, विशेषतः सकाळी किंवा संध्याकाळी करणे फायदेशीर ठरते.