खोकला आणि कफावर नैसर्गिक उतारा; नागवेलीच्या पानांचा काढा
1 min read
पुणे दि.२०:- बदलते हवामान आणि वाढत्या प्रदूषणामुळे खोकला, घशात खवखव आणि छातीत कफ साठणे या समस्या आता अतिशय सामान्य झाल्या आहेत. अनेकदा कफ सिरप घेऊनही छातीतील जडपणा पूर्णपणे जात नाही. अशा वेळी आपल्या आयुर्वेदातील एक प्राचीन आणि अत्यंत प्रभावी उपाय म्हणजे ‘नागवेलीची पाने’
(ज्याला आपण विड्याची पाने म्हणतो). “नागवेलीची पाने पाण्यात उकळून ते पाणी पिणे हा शरीरातील साचलेला कफ बाहेर काढण्याचा आणि खोकल्यापासून आराम मिळवण्याचा एक उत्कृष्ट मार्ग आहे.”नागवेलीच्या पानांमध्ये (Betel Leaves) नैसर्गिकरीत्या ‘अँटी-बॅक्टेरियल’ आणि ‘अँटी-इन्फ्लेमेटरी’ गुणधर्म असतात.
ही पाने उष्ण प्रकृतीची असतात, ज्यामुळे ती शरीरातील ‘कफ’ दोषाला संतुलित करण्यास मदत करतात. जेव्हा आपण ही पाने पाण्यात उकळतो, तेव्हा त्यातील औषधी घटक आणि नैसर्गिक तेले पाण्यात उतरतात. हे पाणी प्यायल्याने फुफ्फुसांमधील आणि श्वसननलिकेतील साठलेला घट्ट कफ पातळ होतो आणि खोकल्याद्वारे सहज बाहेर पडतो.
कोरडा खोकला असो वा ओला, नागवेलीचे पाणी दोन्हीवर गुणकारी आहे. कोरड्या खोकल्यामध्ये घशाला येणारी खाज आणि जळजळ या पाण्यामुळे शांत होते, तर ओल्या खोकल्यामध्ये छातीतील जडपणा कमी होऊन श्वास घेण्यास सुलभता येते.
सततच्या खोकल्यामुळे घसा बसणे किंवा बोलताना त्रास होणे यावरही हे पाणी नैसर्गिक ‘पेनकिलर’ सारखे काम करते. हे केवळ लक्षणे दाबत नाही, तर श्वसनमार्गातील जंतूंचा नाश करून संसर्ग मुळापासून दूर करण्यास मदत करते.
हा उपाय पूर्णपणे नैसर्गिक असल्याने याचे कोणतेही दुष्परिणाम नाहीत. ज्यांना हिवाळ्यात किंवा पावसाळ्यात वारंवार सर्दी-खोकल्याचा त्रास होतो, त्यांच्यासाठी हा काढा एक उत्तम रोगप्रतिकारशक्ती वाढवणारे (Immunity Booster) पेय ठरू शकते.वापरण्याची योग्य पद्धत (कृती) नागवेलीच्या पाण्याचा काढा तयार करण्याची आणि घेण्याची पद्धत खालीलप्रमाणे आहे:
१. साहित्य: २ ते ३ ताजी आणि कोवळी नागवेलीची पाने (विना मसाला, साधी पाने) आणि दीड ग्लास पाणी.
२. तयारी: पाने स्वच्छ धुवून घ्या आणि त्यांचे हाताने छोटे तुकडे करा. एका पातेल्यात पाणी घेऊन त्यात हे तुकडे टाका.३.उकळण्याची पद्धत: हे पाणी मंद आचेवर उकळायला ठेवा. जेव्हा पाणी उकळून निम्मे होईल (साधारण पाऊण ग्लास), तेव्हा गॅस बंद करा.
४. कसे प्यावे: हे पाणी गाळून घ्या. पाणी कोमट असताना (चहासारखे गरम) हळूहळू घोट-घोट प्यावे.* टीप: जर खोकला जास्त असेल, तर या पाण्यात १ चमचा मध किंवा चिमूटभर काळे मीठ मिसळल्यास अधिक जलद आराम मिळतो.५. वेळ: सकाळी रिकाम्या पोटी किंवा रात्री झोपण्यापूर्वी हा काढा घेणे सर्वात जास्त फायदेशीर ठरते.
