राज्य सरकारी कर्मचाऱ्यांच्या ‘प्रोबेशन’ कालावधीबाबत सरकारचे स्पष्ट निर्देश; नियम न पाळल्यास सेवा समाप्तीची टांगती तलवार

मुंबई दि.८:- राज्य शासनाच्या सेवेत नवनियुक्त होणाऱ्या अधिकारी आणि कर्मचाऱ्यांच्या परिविक्षाधीन कालावधीबाबत (Probation Period) प्रशासनाने नियमावली अधिक स्पष्ट केली आहे. महाराष्ट्र नागरी सेवा (परिविक्षा) नियम १९८२ नुसार, विहित कालावधीत समाधानकारक कामगिरी न करणाऱ्या किंवा विभागीय परीक्षा उत्तीर्ण न होणाऱ्या कर्मचाऱ्यांवर कठोर कारवाई करण्याचे संकेत देण्यात आले आहेत.
काय आहेत मुख्य तरतुदी?शासनाने वेळोवेळी निर्गमित केलेल्या निर्णयानुसार, परिविक्षाधीन कालावधी हा केवळ औपचारिकता नसून तो कर्मचाऱ्याच्या कार्यक्षमतेचा कस पाहणारा काळ आहे. यातील महत्त्वाचे मुद्दे खालीलप्रमाणे आहेत:निश्चित कालावधी: बहुतांश पदांसाठी हा कालावधी दोन वर्षांचा असतो. हा कालावधी यशस्वीरित्या पूर्ण केल्या नंतरच कर्मचाऱ्याला सेवेत कायम (Confirm) केले जाते.कामगिरीचा आढावा: परिविक्षाधीन कालावधीत कर्मचाऱ्याचे वर्तन आणि कामाचा दर्जा समाधानकारक असणे अनिवार्य आहे. जर काम असमाधानकारक आढळले, तर कोणताही पूर्वसंकेत न देता सेवा समाप्त करण्याचा अधिकार प्रशासनाला आहे.कालावधी वाढवणे: जर कर्मचाऱ्याची कामगिरी संशयास्पद असेल, तर त्याचा प्रोबेशन कालावधी वाढवला जाऊ शकतो. मात्र, अशा वाढीव काळातही सुधारणा न झाल्यास संबंधित उमेदवाराला पदावरून मुक्त केले जाईल.विभागीय परीक्षांचे बंधन: विहित कालावधीत हिंदी, मराठी भाषा परीक्षा आणि विभागीय व्यावसायिक परीक्षा उत्तीर्ण होणे बंधनकारक आहे. या परीक्षा उत्तीर्ण न झाल्यास पदोन्नतीवर किंवा वेतनवाढीवर परिणाम होऊ शकतो.
प्रशासकीय शिस्त आणि पारदर्शकता नव्याने भरती झालेल्या कर्मचाऱ्यांमध्ये शिस्त लावण्यासाठी आणि प्रशासकीय कामाचा दर्जा राखण्यासाठी या नियमांची काटेकोर अंमलबजावणी करण्याचे आदेश सर्व विभागांना देण्यात आले आहेत. परिविक्षाधीन कालावधी संपल्यानंतर कर्मचाऱ्याला सेवेत कायम करण्यापूर्वी त्याच्या संपूर्ण कार्यकाळाचा अहवाल (Confidential Report) तपासला जाणार आहे.उमेदवारांसाठी महत्त्वाचे:
शासकीय सेवेत रुजू झाल्यावर केवळ नियुक्ती महत्त्वाची नसून, परिविक्षाधीन कालावधीतील शिस्त आणि कार्यक्षमताच तुमचे भवितव्य ठरवणार आहे. ज्या कर्मचाऱ्यांनी अद्याप आपल्या विभागीय परीक्षा पूर्ण केल्या नाहीत, त्यांना त्या तातडीने पूर्ण करण्याच्या सूचनाही देण्यात आल्या आहेत.